لرزش در آسانسور چیست و چرا نباید نادیده گرفته شود؟
لرزش در آسانسور یکی از شایعترین مشکلات در ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری است که هم از نظر ایمنی و هم از نظر آرامش روانی ساکنان اهمیت دارد. گاهی این لرزش به صورت خفیف و مقطعی احساس میشود و گاهی آنقدر شدید است که مسافر حس تکانهای ناگهانی یا «پرش» را تجربه میکند. اغلب افراد وقتی لرزش را حس میکنند، آن را تنها یک مشکل مکانیکی ساده میدانند؛ در حالی که این رفتار آسانسور میتواند نشانه اختلال در سیستم تعلیق، ریلها، اورهد، موتورخانه، تنظیمات درایو و حتی نصب نادرست قطعات باشد. شناخت انواع لرزش، دلایل بروز آن و روشهای اصولی رفع آن، هم برای مدیران ساختمان و هم برای سرویسکاران اهمیت حیاتی دارد. در ادامه، از پایه تا سطح حرفهای، 0 تا 100 موضوع را بررسی میکنیم.
علل اصلی لرزش در آسانسور
عوامل مکانیکی
بخش مهمی از لرزشهای آسانسور ریشه کاملاً مکانیکی دارند. این نوع لرزشها معمولاً در حین حرکت رو به بالا یا پایین، نزدیک توقف در طبقات یا هنگام شروع حرکت بیشتر احساس میشوند. مهمترین عوامل مکانیکی عبارتاند از:
- سایش و فرسودگی ریلها ریلهای راهنمای کابین و وزنه تعادل، نقش اساسی در حرکت نرم و بدون لرزش دارند. اگر ریلها دچار زنگزدگی، خوردگی، تاب داشتن یا نصب غیردقیق باشند، تماس ناهموار با کفشکها باعث لرزش و صدای ناهنجار میشود.
- تنظیم نبودن یا فرسودگی کفشکها کفشکهای لغزشی یا رولی اگر بهدرستی تنظیم نشده و یا فرسوده شده باشند، فاصله آنها با ریل استاندارد نخواهد بود و کابین به جای لغزش نرم، به صورت متناوب ضربههای ریز به ریل وارد میکند که به شکل لرزش احساس میشود.
- عدم تعادل کابین یا وزنه تعادل توزیع وزن نامتقارن در کابین (به دلیل طراحی، بارگذاری نادرست، یا مشکلات سازهای) و یا تنظیم نبودن وزنه تعادل، سبب میشود سیستم تعلیق همواره تحت تنشهای نامتوازن قرار گیرد و در نتیجه حرکت نرم به لرزش تبدیل شود.
- مشکلات در سیمبکسلها سیمبکسلهای فرسوده، با طولهای نامساوی، یا با کشش غیر یکنواخت میتوانند باعث تکانهای پیدرپی و لرزش کابین شوند. هر گونه تاب خوردگی، رشته پاره، یا روانکاری نامناسب نیز این وضعیت را تشدید میکند.
- نصب نادرست دربها و مکانیزم آنها در برخی پروژهها، بخش قابل توجهی از لرزش احساس شده ناشی از درب طبقات یا درب کابین است، نه خود کابین. دربهای خارج از رگلاژ، چرخهای فرسوده و ریلهای ناصاف درب، لرزش و صدای ناخوشایند تولید میکنند.
عوامل الکتریکی و کنترلی
برخلاف تصور عمومی، بسیاری از لرزشها منشأ الکتریکی یا کنترلی دارند. سیستم درایو (VVVF)، تابلو فرمان و تنظیمات شتاب و ترمز، نقش کلیدی در حرکت آرام آسانسور ایفا میکنند:
- تنظیم نادرست درایو فرکانس (VVVF) اگر پارامترهای شتابگیری، کاهش سرعت و منحنی حرکت بهدرستی تنظیم نشده باشند، کابین به جای حرکت نرم، به صورت ضربانی حرکت میکند. این وضعیت غالباً هنگام شروع حرکت یا قبل از توقف شدیدتر احساس میشود.
- مشکلات برق سهفاز و نوسانات ولتاژ عدم تعادل فازها، افت ولتاژ، یا نوسان شدید برق میتواند روی عملکرد موتور و درایو تأثیر گذاشته و در نهایت به لرزش و تکانخوردن کابین منجر شود.
- ایراد در سنسورها و انکودر سنسورهای موقعیت، انکودر موتور و سوئیچهای حدی اگر بهدرستی عمل نکنند، تابلو فرمان اطلاعات غلط دریافت کرده و نمیتواند پروفایل حرکت را به دقت کنترل کند؛ نتیجه، لرزش و توقفهای نامطلوب است.
عوامل نصب، طراحی و بهرهبرداری
- کیفیت پایین نصب اولیه اگر در مرحله نصب، دقت لازم در تراز بودن ریلها، شاسی موتور، موقعیت کابین و وزنه رعایت نشود، حتی بهترین قطعات هم نمیتوانند حرکت بینقصی ایجاد کنند و لرزش به صورت مزمن باقی میماند.
- طراحی نامناسب برای ظرفیت واقعی ساختمان آسانسوری که با ظرفیت و سرعتی پایینتر از نیاز واقعی ساختمان اجرا شده، تحت فشار بیش از حد قرار میگیرد و در بلندمدت لرزش، سایش و خرابی آن بیشتر خواهد بود.
- عدم سرویس دورهای اصولی سرویس ناقص، سطحی یا نامنظم باعث میشود خرابیهای کوچک (مثل لقی کفشکها، خشک شدن روغن، تنظیم بهمخورده درایو) در طول زمان به لرزش جدی و حتی خطرهای بزرگتر تبدیل شود.
خطرات لرزش در آسانسور
تأثیر بر ایمنی مسافران
در نگاه اول، لرزش آسانسور شاید فقط یک مزاحمت به نظر برسد، اما در برخی شرایط میتواند زنگ خطر یک مشکل جدیتر باشد. لرزش شدید، بهخصوص در سرعتهای بالا یا هنگام توقف، میتواند نشانهای از مشکل در سیستم تعلیق، ترمز یا ریلها باشد. اگر این موارد بهموقع بررسی و رفع نشوند، احتمال گیرکردن کابین بین طبقات، توقفهای ناگهانی و استهلاک غیرعادی قطعات مهم افزایش مییابد. هرچند استانداردهای ایمنی آسانسور اجازه نمیدهند سیستم در حالت واقعاً «خطرناک» مدت طولانی کار کند، اما بیتوجهی به لرزش میتواند مسیر را به سمت خرابیهای پرهزینه و توقفهای خطرناک هموار کند.
کاهش عمر مفید تجهیزات
لرزش مداوم به معنای وارد شدن تنشهای تناوبی به کلیه قطعات درگیر است:
- ریلها
- کفشکها
- سیمبکسلها
- موتور و گیربکس
- شاسی کابین و وزنه تعادل
این تنشهای تکراری، خستگی مکانیکی را افزایش داده و عمر مفید قطعات را کاهش میدهد. در نتیجه، ساختمان به تعمیرات زودهنگام و تعویضهای پرهزینه نیاز پیدا میکند. علاوه بر این، لرزش شدید میتواند باعث شل شدن پیچها، اتصالات و حتی ترک در برخی سازههای فلزی شود.
تأثیر روانی و اعتمادی بر ساکنان
آسانسور، برای بسیاری از ساکنان، مهمترین مسیر تردد است. وقتی کابین در هر حرکت میلرزد و مسافر احساس ناامنی دارد، به تدریج اعتماد او به سیستم از بین میرود. این مسئله بهخصوص در ساختمانهای مسکونی بلندمرتبه و مراکز درمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا اضطراب، استرس و نگرانی ساکنان را افزایش میدهد و ممکن است آنها را مجبور به استفاده از راهپله کند. در ساختمانهای لوکس نیز هرگونه لرزش، مستقیماً بر تصویر ذهنی ساکنان از کیفیت پروژه تأثیر منفی میگذارد.
روشهای تشخیص و عیبیابی لرزش در آسانسور
بررسی ظاهری و شنیداری
اولین مرحله عیبیابی، مشاهده دقیق و گوش دادن است. تکنسین مجرب با سوار شدن در کابین و حرکت بین طبقات، میتواند نکات مهمی را تشخیص دهد:
- لرزش در کدام بخش مسیر بیشتر است؟ (ابتدای حرکت، وسط، یا نزدیک توقف)
- آیا همزمان با لرزش، صدای غیرعادی (خِر خِر، ضربه، سوت) شنیده میشود؟
- لرزش در همه جهتها است یا فقط در راستای حرکت یا به چپ و راست؟
این مشاهدات بهظاهر ساده، سرنخی مهم درباره منبع لرزش (ریل، کفشک، سیمبکسل، درایو، موتور و…) ارائه میدهد.
استفاده از ابزارهای اندازهگیری
در پروژههای حرفهای، برای بررسی دقیقتر، از ابزارهای اندازهگیری لرزش و سرعت استفاده میشود:
- ویبرومتر برای اندازهگیری شدت لرزش در کف کابین، شاسی موتور و نقاط حساس.
- تستر سرعت حرکت و شتاب جهت سنجش یکنواختی حرکت بین طبقات.
- ابزار تراز لیزری برای کنترل دقیق تراز ریلها و موقعیت کابین.
با دادههای کمّی میتوان وضعیت فعلی را با استانداردهای مرجع مقایسه کرد و قبل و بعد از تعمیر نیز کیفیت کار را ارزیابی نمود.
بررسی ریلها، کفشکها و سیمبکسلها
تکنسین پس از مشاهده اولیه، وارد چاه آسانسور شده و موارد زیر را بررسی میکند:
- سطح ریلها (زنگزدگی، خوردگی، ضربدیدگی، جوشهای غیر استاندارد)
- وضعیت کفشکها (فرسودگی، لقی، تنظیم نبودن فاصله، شکستگی قطعات پلاستیکی یا برنزی)
- وضعیت سیمبکسلها (تعداد رشتههای پاره، تاب خوردگی، شل یا سفت بودن، روانکاری)
در بسیاری از موارد، اصلاح همین بخشها تأثیر چشمگیری در کاهش لرزش دارد.
روشهای برطرف کردن لرزش در آسانسور
اقدامات مکانیکی
- رگلاژ و همراستا کردن ریلها در صورت مشاهده تاب یا انحراف، ریلها باید در چندین نقطه باز، مجدداً تراز و محکم شوند. این کار بسیار حساس است و باید طبق دستورالعمل سازنده و استانداردهای ملی انجام شود.
- تنظیم یا تعویض کفشکها
- تنظیم فاصله و زاویه تماس کفشک با ریل
- تعویض کفشکهای فرسوده یا شکسته
- استفاده از کفشکهای رولی با کیفیت در آسانسورهای سرعت بالاتر
- بازبینی و تنظیم سیمبکسلها طول و کشش سیمبکسلها باید یکنواخت باشد. در صورت فرسودگی، تعویض کامل و همزمان همه سیمبکسلها (نه فقط یکی از آنها) ضروری است. روانکاری صحیح نیز بسیار مهم است.
- کنترل شاسی کابین و وزنه تعادل هرگونه ترک، تغییر شکل یا اتصالات شل باید اصلاح شود. گاهی لازم است برخی قطعات تقویتی برای کاهش ارتعاش اضافه شوند.
اقدامات الکتریکی و کنترلی
- تنظیم پارامترهای درایو (VVVF) متخصص برق آسانسور با بررسی پارامترهای شتاب، رمپ حرکت، منحنی توقف و گشتاور، پروفایل حرکت را بهگونهای تنظیم میکند که تغییرات سرعت نرم و پیوسته شود. این مرحله در آسانسورهای مدرن بسیار کلیدی است.
- بررسی وضعیت برق سهفاز و فیلترها استفاده از تثبیتکننده ولتاژ یا بررسی تغذیه تابلو، در پروژههایی که نوسانات برق شدید دارند، نقش مهمی در کاهش لرزش و شوکهای حرکتی دارد.
- کالیبراسیون انکودر و سنسورها اگر سیستم از انکودر موقعیت استفاده میکند، تنظیم دقیق آن و اطمینان از سلامت کابلها و کانکتورها ضروری است. هرگونه خطا در ارسال موقعیت به تابلو فرمان باعث حرکت ناصاف میشود.
اقدامات پیشگیرانه و نگهداری
- تنظیم برنامه سرویس دورهای (ماهانه، سهماهه یا ششماهه بسته به نوع و ترافیک آسانسور)
- ثبت همه لرزشها، صداها و خرابیها در دفترچه سرویس برای ردیابی و تحلیل روند
- آموزش مدیران ساختمان برای گزارش سریع هرگونه تغییر در رفتار آسانسور
نقش سرویس دورهای در جلوگیری از لرزش
اهمیت سرویس اصولی
سرویس دورهای فقط روغنکاری ساده و تمیزکاری نیست. یک سرویس استاندارد شامل موارد زیر است:
- بازبینی کامل سیستم تعلیق، ریلها و کفشکها
- کنترل پیچها، اتصالات و شاسیها
- تست عملکرد ترمز، درایو و تابلو فرمان
- بررسی وضعیت دربها و قفلها
- ثبت گزارش کامل و پیشنهاد اصلاحات ضروری
وقتی این سرویسها با دقت اجرا شوند، لرزشها معمولاً قبل از تبدیل شدن به مشکل جدی شناسایی و رفع میشوند.
تفاوت سرویس ارزان و سرویس حرفهای
سرویسهای بسیار ارزان اغلب به چند کار سطحی خلاصه میشوند و تمرکز آنها بر «کار کردن» آسانسور است، نه بر «کیفیت حرکت» آن. در حالی که سرویس حرفهای علاوه بر کارکرد، به نرمی حرکت، میزان لرزش، صدای حین حرکت و تجربه کاربر توجه ویژه دارد. همین تفاوت رویکرد، بیشترین تأثیر را بر عمر مفید و کاهش لرزش ایجاد میکند.
نکات مهم برای ساکنان و مدیران ساختمان
رفتار صحیح هنگام احساس لرزش
اگر به عنوان مسافر یا مدیر ساختمان لرزش در آسانسور را احساس کردید:
- موضوع را جدی بگیرید، حتی اگر آسانسور هنوز کار میکند.
- زمان، شدت و شرایط لرزش (کدام طبقه، چند نفر داخل بودند، در حال بالا یا پایین رفتن) را ثبت کنید.
- موضوع را سریعاً به شرکت سرویسکار اطلاع دهید و از توصیف کلی «آسانسور میلرزد» پرهیز کنید؛ اطلاعات دقیق شما به عیبیابی کمک میکند.
- تا زمان بررسی تخصصی، از بارگذاری بیش از ظرفیت آسانسور خودداری کنید.
چه زمانی باید آسانسور را از سرویس خارج کرد؟
در موارد زیر بهتر است مدیر ساختمان با هماهنگی شرکت سرویسکار، آسانسور را موقتاً از سرویس خارج کند:
- لرزش به حدی است که مسافران احساس «پرش» یا برخورد شدید میکنند.
- لرزش همراه با صدای غیرعادی (ضربههای تکراری یا صدای ساییده شدن) است.
- در مدت کوتاهی شدت لرزش نسبت به قبل افزایش پیدا کرده است.
اولویت، همواره ایمنی مسافران است؛ توقف موقت بهتر از یک حادثه جدی است.
سوالات متداول
آیا لرزش آسانسور همیشه خطرناک است؟
نه، هر لرزشی الزاماً خطرناک نیست، اما هر لرزش غیرعادی نشانهای از یک مشکل است که باید بررسی شود. لرزشهای خفیف ناشی از بارگذاری یا شرایط موقت محیطی ممکن است خطری فوری نداشته باشند، اما اگر تکرار شوند یا شدت بگیرند، حتماً باید توسط تکنسین بررسی شوند.
مهمترین دلیل لرزش در آسانسورهای قدیمی چیست؟
در آسانسورهای قدیمی، ترکیبی از فرسودگی ریلها، کفشکهای ساییده شده، سیمبکسلهای کهنه و تنظیم نبودن درایو (در صورت وجود) اصلیترین عوامل لرزش هستند. همچنین، نصب قدیمی با استانداردهای پایینتر گذشته، احتمال لرزش را بیشتر میکند. در چنین مواردی، نوسازی جزئی یا کامل سیستم میتواند راهحل اساسی باشد.
آیا با سرویس ساده میتوان لرزش را کاملاً از بین برد؟
در بسیاری از موارد، سرویس اصولی و تنظیمات صحیح میتواند لرزش را به شکل قابل توجهی کاهش دهد یا حتی بهطور کامل حذف کند. اما اگر ریشه مشکل در طراحی نامناسب، نصب غیراستاندارد یا فرسودگی شدید قطعات باشد، فقط سرویس کافی نیست و باید اصلاحات اساسیتر مانند تعویض ریل، سیمبکسل یا بهروزرسانی تابلو و درایو انجام شود.
آیا نوسانات برق میتواند باعث لرزش شود؟
بله، نوسانات شدید یا عدم تعادل فاز در برق سهفاز میتواند روی عملکرد موتور و درایو تأثیر منفی بگذارد و به صورت لرزش، تکانهای ناگهانی یا توقفهای غیرنرم ظاهر شود. استفاده از تجهیزات حفاظتی و بررسی دورهای برق ورودی، در ساختمانهایی با شبکه برق ضعیف ضروری است.
چه زمانی باید به فکر نوسازی آسانسور افتاد؟
اگر لرزش آسانسور همراه با خرابیهای مکرر، توقفهای ناگهانی، صدای زیاد و شکایتهای دائمی ساکنان باشد، احتمالاً زمان آن رسیده که به جای تعمیرات مقطعی، به نوسازی سیستم فکر کنید. مشاوره با یک شرکت معتبر میتواند مشخص کند که آیا با تعویض چند قطعه مشکل حل میشود یا نیاز به مدرنیزه کردن کامل سیستم است.
لرزش در آسانسور یکی از خطرات احتمالی است که در صورت عدم توجه و اقدام نکردن برای رفع آن می تواند در آینده نه چندان دور خسارات جبران ناپذیری را به بار آورد.
به طور کلی لرزش در آسانسور می تواند از دفرمه شدن یا آسیب دیدن ریل های راهنمای آسانسور یا خوردگی شیارهای قرقره ها و فلکه ها و یا از بین رفتن کفشک کابین در آسانسور باشد. کارشناسان و متخصصین باتجربه در زمینه تعمیرات آسانسور می توانند با بازدید و سرویس های دوره ای، علل این گونه لرزش در آسانسورها را عیب یابی و آن را تعمیر و راه اندازی نمایند.
با پیشرفت علم و افزایش طبقات ساختمان ها نیاز به وسیله ای که بتواند رفت و آمد را تسهیل کند ضروری به نظر می رسید. با اختراع آسانسور این مشکل تا حدودی زیادی مرتفع شد تا اینکه این دستگاه مکانیکی الکتریکی به عنوان جز جدایی ناپذیر آسمان خراش ها تبدیل گردیده است.
فواید این اختراع دست بشر، آنقدر زیاد است که به راحتی نمی توان از آنها گذشت. اما نکته حائز اهمیت در این میان توجه به معایب و خطرات احتمالی است که ممکن است در صورت اهمال و سهل انگاری صاحبان و یا حتی تولید کنندگان پیش بیایند.
در این مقاله به صورت مفصل علل و عواملی که منجر به ایجاد لرزش در آسانسور خواهد شد را مورد بررسی قرار خواهیم داد تا ببینیم دلایل ایجاد لرزش در آسانسورها چیست؟
پادکست لرزش در آسانسور
فهرست مطالب
علل تاثیرگذار بر لرزش در آسانسور
به طور معمول عوامل متعدد و علل تاثیرگذار بر لرزش در آسانسور دخالت دارند که یکی از آنها عدم نصب صحیح ریل های آن است. اگر به هر دلیل ممکن ریل ها به صورت غیر اصولی نصب شوند و نظارت کافی و تست نهایی بر روی آنها انجام نشود، مطمئنا این دستگاه پرکار دچار لرزه در حال و حادثه در آینده خواهد شد.
به این صورت که در زمان نصب ریل ها حتما باید مطابق استاندارد های لازم این کار به انجام برسد و در غیر این صورت اگر فاصله ی بین ریل ها مطابق با هم و یکسان نباشد مشکلات جدی برای آسانسور پیش خواهد آمد. زیاد بودن فاصله ریل ها باعث لرزش و کم بودن این فاصله منجر به خرابی های دیگری خواهد شد.
البته در خصوص این ریل ها باید عنوان داشت که اندازه بزرگی و کوچکی ریل ها نیز چندان بی تاثیر نیست. تجربه ثابت کرده است، هرچند که انتخاب ریل به قدرت و سرعت دستگاه بالابر نیز بستگی دارد ولی هر چه سایز ریل ها بزرگتر باشد میزان لرزه نیز به حداقل خواهد رسید و بالعکس هر چقدر اندازه این ریل ها کمتر باشد فشار وارده بر آنها افزایش و از سوی دیگر کابین به لرزه خواهد افتاد.
خطرات لرزش در آسانسور چیست؟
لرزش در آسانسورها میتواند خطرات جدی برای مسافران و سیستم آسانسور به همراه داشته باشد. یکی از مهمترین خطرات، آسیبهای احتمالی به مسافران در اثر از دست دادن تعادل یا سقوط است، به ویژه برای افراد مسن یا کودکان. لرزشهای شدید ممکن است به قطعات مکانیکی آسیب برساند و باعث فرسودگی زودرس یا خرابی قطعات کلیدی مانند کابلها، ریلها و بلبرینگها شود.
این موضوع میتواند منجر به توقف ناگهانی آسانسور یا حتی سقوط کابین در موارد حاد شود. علاوه بر این، لرزش مداوم میتواند به ساختمان و ساختارهای اطراف آسانسور، مانند دیوارها و کفها، آسیب وارد کند و هزینههای تعمیر و نگهداری را افزایش دهد. در نتیجه، لرزش آسانسور نباید نادیده گرفته شود و باید به سرعت برطرف شود تا ایمنی مسافران و سلامت سیستم تضمین شود.
بیشتر بدانید: گاورنر چه نقشی در ایمنی آسانسور دارد؟
نحوه برطرف نمودن لرزش در آسانسور چگونه است؟
برای برطرف کردن لرزش در آسانسور و یا از بین بردن صدای تقه زدن آسانسور، ابتدا باید علت دقیق مشکل شناسایی شود. این کار معمولاً توسط یک تکنسین متخصص انجام میشود.
تکنسین ابتدا تمامی قطعات مکانیکی، مانند کابلها، بلبرینگها، قرقرهها و سیستم تعلیق را بررسی میکند تا از صحت و سلامت آنها اطمینان حاصل کند. اگر قطعاتی فرسوده یا خراب باشند، باید تعویض شوند.
همچنین، سیستم ترمز و گیربکس باید مورد بازبینی قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که به درستی کار میکنند. تنظیمات صحیح کابین و سیستم تعلیق نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا عدم تعادل یا تنظیم نادرست میتواند باعث بروز صداهای غیرعادی شود.
در نهایت، تمام اتصالات و قطعات داخلی باید محکم و به درستی نصب شوند تا از شل بودن یا خرابی احتمالی جلوگیری شود. پس از انجام این اقدامات، آسانسور باید مجدداً آزمایش شود تا اطمینان حاصل شود که مشکل برطرف شده است و عملکرد آن به حالت عادی بازگشته است.
علت تقه زدن آسانسور از چیست؟
تقه زدن آسانسور میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد. برخی از دلایل رایج عبارتند از:
1. فرسودگی قطعات: با گذشت زمان، قطعات مکانیکی آسانسور مانند کابلها، بلبرینگها و قرقرهها ممکن است فرسوده شوند و باعث تقه زدن شوند.
2. عدم تنظیم صحیح: اگر سیستم تعلیق یا کابین آسانسور به درستی تنظیم نشده باشد، ممکن است هنگام حرکت یا توقف تقه بزند.
3. مشکلات موتور یا گیربکس: خرابی یا نقص در موتور یا گیربکس آسانسور میتواند باعث ایجاد صداهای غیرعادی مانند تقه زدن شود.
4. نقص در سیستم ترمز: اگر سیستم ترمز آسانسور دچار مشکل باشد، ممکن است هنگام توقف صدای تقه شنیده شود.
5. کاهش یا افزایش ناگهانی سرعت: تغییرات ناگهانی در سرعت آسانسور میتواند باعث تکان خوردن و تقه زدن شود.
شل شدن یا خرابی قطعات داخلی: قطعات داخلی کابین یا مکانیزمهای درب ممکن است شل شده یا خراب شده باشند و در نتیجه صدای تقه ایجاد کنند.
برای تشخیص دقیقتر، باید آسانسور توسط یک تکنسین مجرب بررسی و سرویس شود.
نکات لازم در خصوص راه اندازی سیستم قطع لرزش در آسانسور
نکته ی قابل ملاحظه در این میان توجه به این مطلب است که در هنگام ساخت و سرهم کردن کابین باید دقت نمود که کلیه اتصالات به صورت اصولی و برابر ضوابط فنی انجام شده باشد.
کلیه دستگاه های مکانیکی که تولید می شوند در ابتدای امر سرویس آچار کشی بر روی آنها انجام می شود. با عنایت به اینکه آسانسور جز دستگاه های پر کاربرد به شمار می رود، به طور حتم باید در سرویس های ادواری که انجام می شود کلیه اتصالات آن از نو چک و بازرسی شوند. عدم چفت و بست بودن هر کدام از این اتصالات می تواند باعث بروز مشکلات و خطرات زیانباری گردد.
عدم سوهان کاری اصولی نیز از دلایلی است که منجر به لرزش می شود. با انجام صحیح این کار کفشک های هیچ گونه تماسی با یکدیگر ندارند، اما اگر این سوهان کاری انجام نشود ممکن است با درگیر شدن کفشک ها کابین به لرزه بیفتد. هر کابینی از لرزه گیر هایی بهره می گیرد که اگر به صورت صحیح نصب نشوند کابین را دچار لرزه خواهند کرد.
بیشتر بدانید: قلاب سربکسل آسانسور چه وظیفه ای دارد؟
انواع لرزش عمودی و افقی کابین آسانسور
لرزش عمودی
لرزش هایی که در کابین به وجود می آیند همانطور که پیشتر بحث شد به دو نوع افقی یا عمودی می باشد. عللی که باعث لرزش عمودی می شوند به طور مختصر شامل موارد زیر است.
اول اینکه امکان دارد فکله هرزگرد و شیار هایی که روی آن قرار دارند دچار خراش و ساییدگی شده باشند. مورد دیگر عدم نصب اصولی موتور و اشکال در نوع کاربری آن است. درایو آسانسور نیز در این زمینه تاثیر گذار است.
البته اگر اندازه ی سیم بکسل های کششی یکسان نباشد و به صورت یکسان عمل کشش انجام ندهند می تواند به عنوان عامل مهمی در لرزش عمود کابین باشد.
ریل ها و کفشک های که نصب می شوند، معمولا باید یک حالت اصطکاکی مناسبی در بین آنها وجود داشته باشد. اگر این اصطکاک نباشد به طور حتم لرزش اتفاق میافتد. عدم بالانس فلکه هرزگرد آسانسور نیز از دلایل دیگر است که بی تاثیر نیست.
لرزش افقی
در حالتی که لرزش در آسانسور و در کابین بالابر به وجود می آید معمولا اولین دلیل آن را می توان نصب غیر اصولی و عدم توجه به رعایت موازین فنی دانست. قطعا نصب ریل ها و رعایت فواصل استاندارد بین آنها و نیز سایز آنها در لرزش افقی کابین تاثیرات مهمی دارد.
استفاده از جنس نامرغوب منجمله کفشک ها و ریل ها که در مونتاژ مورد بهره برداری قرار می گیرد و پس از مدتی دچار خرابی خواهد شد. از دیگر دلایل لرزش افقی میزان استاندارد وزن کابین است که در هر دو صورت سبکی و یا سنگینی بیش از حد در لرزش آن تاثیر گذار است. سیم بکسل ها هم در این میان نقش اساسی دارند.
اگر این سیم ها به هر نوعی دچار تاب خوردگی شده باشند قطعا کابین لرزشی از نوع افقی را تجربه خواهد کرد که باید در اسرع وقت نسبت به رفع مشکل اقدام نمود.
آیا عوامل موثر بر لرزش کابین می تواند از نحوه ساخت و نصب کابین باشد؟
یکی دیگر از مسائلی که می تواند به عنوان دلایل به لرزش در آسانسور مطرح باشد، نحوه ساخت و نصب کابین، نوع مواد استفاده شده در ساخت و نیز چگونگی طراحی آن می باشد. برای رفع این مشکل می توان از ابتدا به ساکن به وسیله نرم افزار های تخصصی اقدام به طراحی و تست کابین نمود.
این راه حل به سازنده کمک می کند تا اگر مشکلی در طراحی بوده باشد آن را نشان و برای رفع آن اقدام کند و به نوعی آزمایش و خطا نباشد، چراکه میزان ضخامت ورق های به کار رفته در آن می تواند بر روی قدرت موتور بالابر تاثیر گذاشته و باعث ایجاد مشکلاتی از جمله لرزش شود.
رعایت فاصله های استاندارد کفشک های ریل میتواند باعث ایجاد لرزش شود که غالبا این مشکل را به عنوان لق بودن کابین می شناسند. حرکت های افقی مانند کابین که اغلب به صورت خیلی ریز می باشد بر اثر ایجاد فاصله بیش از میزان تعیین شده است. راه حلی که برای این کار پیشنهاد می شود این است که باید هنگام مونتاژ و قبل از نصب تست لقی اتاقک بالابر گرفته شود و از صحت کاربرد آن اطمینان حاصل نمود.
سوالات متداول
1. چرا آسانسور هنگام حرکت دچار لرزش میشود؟
لرزش آسانسور ممکن است به دلیل تراز نبودن ریلها، عدم تعادل در کابین، یا فرسودگی قطعات مکانیکی مانند بلبرینگها و قرقرهها رخ دهد. همچنین مشکلات در سیستم موتور یا گیربکس نیز میتواند عامل این لرزش باشد.
2. آیا لرزش آسانسور خطرناک است؟
در بسیاری از موارد لرزش آسانسور ناشی از مشکلات مکانیکی قابل حل است و خطری جدی برای مسافران ایجاد نمیکند. اما اگر این مشکل ادامهدار شود، ممکن است به آسیب جدیتر به قطعات منجر شده و باید سریعاً توسط تکنسین بررسی و رفع شود.
3. چگونه میتوان از لرزش آسانسور جلوگیری کرد؟
برای جلوگیری از لرزش، انجام سرویس و نگهداری دورهای بسیار مهم است. تکنسینها باید بهطور منظم قطعات مکانیکی، تنظیمات ریلها و سیستم تعلیق را بررسی و در صورت نیاز تعمیر یا تعویض کنند.
4. آیا لرزش آسانسور به ساختمان آسیب میزند؟
در مواردی که لرزش شدید باشد و به مدت طولانی ادامه یابد، میتواند به سازههای اطراف مانند دیوارها و کف آسیب بزند. این مسئله بیشتر در ساختمانهای قدیمی یا با ساختار ضعیف رخ میدهد.
5. آیا بار زیاد میتواند باعث لرزش آسانسور شود؟
بله، بارگذاری بیش از حد میتواند باعث فشار زیاد بر سیستم تعلیق و موتور آسانسور شده و لرزش ایجاد کند. همیشه باید از حداکثر ظرفیت آسانسور پیروی کرد.
6. چه زمانی باید لرزش آسانسور را جدی گرفت؟
اگر لرزش همراه با صداهای غیرعادی، توقفهای ناگهانی، یا حرکتهای غیر یکنواخت باشد، باید بلافاصله آسانسور از سرویس خارج شده و توسط یک متخصص بررسی شود.
7. آیا تنظیم سرعت آسانسور میتواند لرزش را کاهش دهد؟
بله، تنظیم سرعت و شتاب آسانسور به صورت صحیح میتواند لرزش را کاهش دهد. این تنظیمات باید توسط یک تکنسین حرفهای انجام شود تا حرکتی نرم و بدون لرزش تضمین شود.
